Menu nawigacji stron

Świadomość ekologiczna

Postawa człowieka cechująca się odpowiedzialnością za stan przyrody, która wynika z rzetelnej wiedzy o niej i determinacji do jej zachowania w stanie pierwotnym.

Jej wyznacznikiem jest szacunek do przyrody, przestrzeganie zasad ochrony przyrody, przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska itp. Wiedza ekologiczna, tj. znajomość zależności i praw, pozwala uniknąć katastrof ekologicznych. Pozwala również zrozumieć wpływ rolnictwa i przemysłu na środowisko i zdrowie człowieka (…).

Wielu z nas bardzo często używa modnego już od dłuższego czasu słowa EKOLOGIA. Wszystko, to co „ekologiczne” jest szczególnie promowane, droższe albo bardziej atrakcyjne. Często kupujemy ekologiczne torby, bo są lepsze dla środowiska, ekologiczną żywność, bo zdrowsza, bierzemy udział w konkursach ekologiczny, czy nadajemy nazwę różnym instytucjom, np. Szkoła Ekologiczna. Bardzo dobrze, tylko czy do końca znamy znaczenie tego pojęcia i co się pod nim kryje?

Patrząc z naukowego punktu widzenia, ekologia jest wyodrębnioną dopiero w 1900 roku dziedziną biologii, stosunkowo młodą, która podobnie jak wszystkie inne nauki ciągle się rozwija i rozwijać będzie, tak długo, jak długo będzie istnieć. Dyscyplina ta swą nazwę zaczerpnęła z języka greckiego i w dosłownym tłumaczeniu oznacza naukę o domu (oikos = dom, logos = nauka). Nie będę się rozwodził o historii powstawania definicji, nadmienię jednak że już w 1861 roku Sieczenow (1829 – 1909) sformułował następujące zdanie „Organizm nie może istnieć bez środowiska zewnętrznego, które podtrzymuje jego byt”, jednakże nie zostało wtedy dokładnie powiedziane, ze tyczy się to ekologii. Zdanie to dało podwaliny wielu naukowcom do powstania i rozszerzenia definicji. Jedna z nich, podana przez Pianka (1981) wydaje się najbardziej precyzyjna, głosi że ekologia, to „nauka badająca zależności pomiędzy organizmami i całością fizycznych i biologicznych czynników wpływających na organizmy bądź znajdujące się pod działaniem tych organizmów”.

Patrząc na definicję ekologii, a codzienne jej stosowanie nie widzimy w ogóle zbieżności, jeżeli jednak rozpatrzymy to pod trochę innym kątem, używane przez nas często modne pojęcie nabiera znaczenia. Mając na uwadze działania zmierzające do zachowania równowagi pomiędzy organizmami, a środowiskiem czy też wzajemnie stosunki, jakie panują np. między nami, a środowiskiem, pojecie „ekologiczna torba” w myśl definicji nabiera sensu. Kupując taki produkt, myślimy o tym by w jak najmniejszym stopniu szkodzić środowisku, torba taka jest biodegradowalna (ulega szybkiemu rozkładowi) i nie stanowi w późniejszym czasie obciążenia dla przyrody. Torba jest naszym czynnikiem, a my organizmem, więc tworzy się zależność. Teraz trochę przewrotnie, jeżeli np. produkt jest nie ekologiczny, mam tu na myśli analogię, czyli nie ulega rozkładowi, to jest także czynnikiem, który jest uciążliwy dla naszego środowiska. W późniejszym czasie i tak będzie oddziaływał, nie tylko na nas, ale także na wszystkie organizmy żywe, np. w postaci szkodliwych substancji, które zostaną uwolnione do gleby.

Podobnie jest z nadawaniem nazw instytucjom, np. wspomniana przeze mnie Szkoła Ekologiczna, jeżeli szkoła pełni funkcje zmierzające do wpojenia swoim uczniom dbania o środowisko, uczy wrażliwości przyrodniczej, kształci z zagadnień ekologicznych, nazwa ta w odniesieniu do dyscypliny, jaką jest ekologia jest także uzasadniona. Ekologia zajmuje się nie tylko badaniem zależności, a także ma na celu kształtować świadomość społeczną. Uczy nas jak dbać o „nasz dom”, czyli o wszystko, co nas otacza.

Ekologię współczesną zaliczamy do nauki systemowej. Teoria systemowa bada wszelkie relacje, jakie zachodzą pomiędzy zmianami danego żywego układu w czasie i przestrzeni. Znaczy to, że układ ekologiczny możemy traktować jako zbiór elementów wzajemnie ze sobą powiązanych, mających do spełnienia określone funkcje. Często tworzy się różnego rodzaju komputerowe modele, jednakże układy w biosferze (żywa powłoka skorupy ziemskiej, obejmująca zarówno środowisko życia organizmów, jak i same organizmy) są znacznie zróżnicowane.

Dzisiejsza ekologia w trakcie badania konkretnych zjawisk staje przed wieloma problemami płynącymi chociażby z tego, że musi mieć na uwadze gigantyczną liczbę czynników działających na dany organizm w tym samym czasie. Sprawia to, że wszelkie przewidywania, co do funkcjonowania układów przyrodniczych stanowią nie lada wyzwanie. Należy mieć także na uwadze fakt, że wszelkie obserwacje, prowadzone są na układach, które ewoluowały poprzez wiele milionów lat, i które z dnia na dzień ulegają dalszym przekształceniom. Można powiedzieć, że ekologia jest nauką o gospodarce przyrody, odpowiada na wiele pytań dotyczących kształtowania się zależności i funkcjonowania poszczególnych układów przyrodniczych. Daje odpowiedź odnośnie zagadnień związanych z interakcjami miedzy organizmami, kształtowania się różnorodności biologicznej. Z dziedziny tej możemy się dowiedzieć jak wyglądała wędrówka genów poszczególnych organizmów, jakie jest ich rozmieszczenie, liczebność i zagęszczenie. Bada także czynniki warunkujące obieg materii i przepływ energii na naszym globie.

Często nasza świadoma, czy też nie świadoma działalność doprowadza do zakłócenia równowagi biologicznej w przyrodzie, aspektem czysto naukowym ekologii, jest także określenie, jak można ją zachować bądź spróbować przywrócić pierwotne układy przyrodnicze na poszczególnych poziomach ich organizacji.

(źródło: Józef Banaszek, Henryk Wiśniewski „Podstawy ekologii”

http://www.mojeopinie.pl/pojecie_ekologii,3,1219436079)

468 ad

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>