Menu nawigacji stron

Problemy kulturalno-oświatowe ludzi dorosłych

Uczestnictwo w kulturze, w jej różnych formach, warunkach i zakresach jest integralnym składnikiem stylu życia współczesnego człowieka. Systematyczne lub okazyjne obcowanie z wartościami kultury, uwarunkowane jest indywidualnymi możliwościami każdego człowieka oraz jego zainteresowaniami i potrzebami.

Uczestnictwo w kulturze umożliwia człowiekowi zaspokajanie różnorodnych potrzeb. Wśród nich szczególnie ważne są potrzeby poznawcze, estetyczne, rekreacyjne, edukacyjne, moralne i religijne. Potrzeby te traktowane są jako właściwości osobowości człowieka mające charakter wymagań, bez spełnienia których osobowość nie może prawidłowo funkcjonować, rozwijać się, tworzyć, nie może egzystować. Uczestnictwo w kulturze umożliwia wzbogacenie wiedzy o świecie, głębsze przeżywanie jego niezwykłości, piękna i różnorodności, silniejsze odczuwanie poczucia sensu życia, bardziej precyzyjne rozumienie ideałów, celów i norm moralnych, dokonywanie bardziej racjonalnych decyzji i wyborów światopoglądowych, politycznych i społecznych. Uczestnictwo w kulturze umożliwia człowiekowi uzyskanie lepszej orientacji w rzeczywistości przyrodniczej, społecznej i kulturowej, pełniejsze w niej przystosowanie, lepsze wykorzystanie szans życiowych, a także bardziej obiektywne rozumienie samego siebie. Uczestnictwo takie, jeśli jest racjonalnie zorganizowane i ukierunkowane na autentyczne a nie pozorne wartości estetyczne, moralne i poznawcze, pomaga jednostce ludzkiej w uzyskaniu wyższej jakości życia i poczucia jego znaczenia. Z tych względów problematyka ta stanowi także ważną dziedzinę badań, refleksji, analiz i poszukiwań.

W ostatnich latach coraz częściej mówi się o potrzebie badań w oświacie dorosłych i w tej części, którą określa się mianem “działalność kulturalno-oświatowa”. Chodzi tu o diagnozę potrzeb w zakresie kształcenia i w zakresie upowszechniania kultury. Szczegółowa diagnoza potrzeb kulturalno-oświatowych może być punktem wyjścia do skutecznego planowania oświatowego, trwale wiążącego oświatę dorosłych z aktualnymi problemami gospodarczymi i społecznymi danego środowiska. Konsekwencją rozpoznania potrzeb kulturalno-oświatowych winna być prognoza, czyli program działania zmierzający do ich zaspokojenia. Dobra diagnoza jest wstępem do każdego działania celowego, w tym także w dziedzinie kształcenia i wychowania dorosłych.

Badania wykazały, że potrzeb kulturalno-oświatowych jest wiele. Dzielą się one na cztery rodzaje: poznawcze w zakresie wiedzy ogólnej, poznawcze w zakresie wiedzy utylitarnej, artystyczne, działalności twórczej. Niektóre z tych potrzeb można zaspokoić poprzez: naukę w szkole i na kursach, uczęszczanie na zajęcia do domu kultury, samokształcenie lub też uprawianie sportu w klubie sportowym.

Jednym z czynników warunkujących treść, poziom, skuteczność uczestnictwa dorosłych w kulturze jest edukacja. Edukacja bowiem kształtuje pewien typ aspiracji, zainteresowań, potrzeb i zamiłowań kulturalnych i skłonność do ich systematycznego zaspokajania. Od edukacji zależy styl uczestnictwa w kulturze, czy jest to uczestnictwo świadome i dobrowolne, ukierunkowane na cenione wartości, czy przypadkowe, snobistyczne, dyktowane tylko potrzebą taniej rozrywki. Celem edukacji jest również uwzględnienie społecznego i indywidualnego wymiaru kontaktu człowieka z kulturą. Poznawanie dziel kultury nie jest tylko indywidualnym wyborem i satysfakcją człowieka, lecz jest także moralnym obowiązkiem wobec społeczeństwa i wobec twórców dzieł literackich. Poznanie literatury pięknej, ojczystej jest patriotycznym obowiązkiem człowieka, a nie tylko zagadnieniem jego osobistej przyjemności.

Badania nad uczestnictwem w kulturze człowieka wykazują, czy cele, treści i metody edukacji kulturoznawczej pomagają człowiekowi dorosłemu w takim obcowaniu z dziełami kultury, dzięki któremu rozwija się jego osobowość, a zwłaszcza takie jej składniki, jak: wyobraźnia twórcza, intelekt, inteligencja, zdolność przeżywania silnych emocji, wrażliwość moralna i estetyczna. Czynny udział człowieka dorosłego w kulturze wyzwala go bowiem z egzystencji czysto biologicznej i wznosi go na poziom egzystencji ludzkiej, dla której rozumienie świata i sensowne w nim działanie jest wartością najcenniejszą. Kontakt z kulturą wyzwala z egoizmu, z władzy instynktów, z panowania w człowieku sił przyrody i poszerza sferę jego wolności. Kultura wychowuje, jest zbiorem ideałów i drogowskazów życiowych i pięknym doświadczeniem poznawczym i moralnym.

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech współczesnej naukowo-technicznej cywilizacji i właściwości demokratycznych społeczeństw jest rozwijająca się współpraca gospodarcza i kulturalna. Wymiana i dialog kultur na skutek rozwoju turystyki, współpracy gospodarczej i kulturalnej międzynarodowej oraz oddziaływania telewizji satelitarnej i funkcjonowania sieci internetowej zbliżają do siebie coraz bardziej narody, społeczeństwa i grupy etniczne. Upowszechnianie zdobyczy postępu technicznego np. komputerów, sprzyja wzajemnemu poznaniu społeczeństw, narodów i bliskości ludzi.

Współpraca gospodarcza, naukowo-techniczna i kulturalna wymaga znajomości różnorodnych kultur i społeczeństw i czerpania z nich tych wartości, które mogą wzbogacić życie duchowe i społeczne innych zbiorowości uczestniczących w tym procesie ekonomicznego współdziałania.

Edukacja między kulturowa staje się dziejową koniecznością. Stosunek ludzi dorosłych do innych kultur tradycyjnie kształtował się na zasadzie ich postrzegania w kategoriach obcości. Niekiedy był to stosunek naśladujący, uznający ich wyższość w stosunku do kultury rodzimej. Edukacja między kulturowa ma na celu kształtowanie u ludzi dorosłych umiejętności postrzegania obcych kultur jako wartości humanistycznych, godnych poznania, szacunku, zrozumienia i traktowania jako źródła inspiracji, a nie naśladownictwa. Nauka ta bada możliwości kształtowania u dorosłych takiej świadomości intelektualnej i postawy emocjonalnej, która sprzyjałaby zainteresowaniu obcymi kulturami, szukaniu ich związków z kulturą rodzimą, odkrywaniu w nich tych wartości, które byłyby w stanie wzbogacić kulturę rodzimą, krytykowaniu tych anty-wartości, które mogłyby stać się przyczyną wzrostu patologii, np. kultu przemocy.

Uczestnictwo w kulturze ludzi dorosłych to proces przygotowania ich do wartościowego, wielodziedzinowego, zaangażowanego, refleksyjnego, świadomego udziału w konsumpcji dóbr kultury, ich wyborze i odbiorze, ich akceptacji i krytyce, ich przyswajaniu i odrzucaniu, ich włączaniu w strukturę życia duchowego człowieka. Ważną rolę odgrywa więc tu proces przygotowania dorosłych do satysfakcjonującego, mądrego, kształcącego udziału w kulturze.

Proces kształcenia dorosłych występuje dziś nie tylko w tradycyjnych systemach oświaty ale także intensywniej zaczyna przejawiać się w działalności kulturalno-oświatowej, upowszechnianiu wiedzy i innych form aktywności wychowawczej wypełniający czas wolny człowieka dorosłego. Współczesne formy aktywności kulturalno-oświatowej to także ważny teren oddziaływań dydaktycznych i zainteresowań teorii kształcenia, zgodnie z założeniami andragogiki jako nauki o kształceniu i wychowaniu dorosłych. Dziedzina działalności kulturalno-oświatowej staje się nowym ważnym zakresem zainteresowań dydaktyki, obejmującej różne formy oświaty dorosłych.

(źródło:http://andragogika.wyklady.org/wyklad/678_problemy-kulturalno-oswiatowe-ludzi-doroslych.html)

Spodobał Ci się ten artykuł? Podziel się nim!
468 ad

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

RADIO PRZYJACIEL