Menu nawigacji stron

Etyka praktyki handlowej

Ustalenie legalności praktyki handlowej

Można sprawdzić, czy praktyka handlowa, która nie jest całkowicie zakazana, jest legalna poprzez zastosowanie do jej oceny specjalnych kryteriów prawnych. Dwie główne kategorie nieuczciwych praktyk – działania „wprowadzające w błąd” i „agresywne” – zostały szczegółowo opisane w Dyrektywie. W zakres tych kategorii wchodzi większość praktyk uznawanych za nieuczciwe.

Test przeciętnego konsumenta

Fakt, czy dana praktyka handlowa jest uczciwa czy też nie, podlega wówczas ocenie poprzez zastosowanie kryterium porównawczego „przeciętnego konsumenta”. Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznaje, że przeciętny konsument jest „dostatecznie dobrze poinformowany oraz dostatecznie uważny i ostrożny”, przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych. Jeśli praktyka handlowa jest skierowana do określonej grupy konsumentów (na przykład do szczególnie narażonej kategorii konsumentów), to przeciętny członek tej grupy stanowi kryterium odniesienia.

Wprowadzenie w błąd za pomocą nieprawdziwych informacji

Działania te obejmują inicjatywy podejmowane przez przedsiębiorców w celu promowania i sprzedaży ich produktów. Praktyka handlowa wprowadza w błąd, jeśli: zawiera fałszywe informacje i w związku z tym jest niezgodna z prawdą; lub w jakikolwiek sposób, w tym poprzez wszystkie okoliczności jej prezentacji, wprowadza lub może wprowadzić w błąd przeciętnego konsumenta, nawet, jeżeli informacje te są zgodne z rzeczywistością oraz powoduje lub może spowodować podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął.

Nie ma potrzeby udowadniać, że konsument został rzeczywiście wprowadzony w błąd. Sama możliwość wystąpienia oszustwa może być uznana za wprowadzenie w błąd, jeśli jednocześnie występują inne elementy. Nie jest zatem konieczne udowodnienie, że konsument poniósł straty finansowe.

Wprowadzenie w błąd poprzez zatajenie pewnych informacji

Konsumenci potrzebują informacji, by dokonywać świadomych wyborów. Przedsiębiorca może wprowadzić w błąd poprzez zatajenie informacji, których przeciętny konsument potrzebuje. Informacje potrzebne konsumentom są określone w sposób jednolity przez organy UE, zajmujące się ochroną konsumentów oraz dla poszczególnych przypadków przez sądy.

Następujące działania wprowadzają w błąd: 1) pomijanie istotnych informacji potrzebnych przeciętnemu konsumentowi, stosownie do okoliczności, do podjęcia świadomej decyzji, dotyczącej transakcji; 2) zatajenie istotnych informacji lub ich przekazywanie w sposób niejasny, niezrozumiały, dwuznaczny lub z opóźnieniem; 3) nieujawnienie komercyjnego celu praktyki, jeżeli nie wynika on wyraźnie z kontekstu.

Przy ocenie praktyk pod kątem pomijania informacji brane są pod uwagę następujące aspekty: 1) efekt praktyki handlowej w całości, włączając sposób prezentacji; 2) informacje muszą być podawane w sposób przejrzysty: prezentacja niejasna jest równoznaczna z pominięciem informacji.

Przejrzystość cen

W przypadku komunikacji handlowej (reklama, strona internetowa przedsiębiorcy), obejmującej opis produktu lub usługi i jej cenę, przedsiębiorca musi dostarczyć informacje o: 1) istotnych cechach produktu; 2) swoim adresie i tożsamości; 3) cenie wraz z podatkami i wszelkimi dodatkowymi opłatami (transport, dostawa, usługi pocztowe itp.); 4) uzgodnieniach dotyczących sposobu płatności, dostawy lub wykonania oraz procedury rozpatrywania reklamacji, jeżeli odbiegają one od wymogów staranności zawodowej; 5) jeśli istnieje prawo odstąpienia od oferty, należy poinformować o jego istnieniu.

Agresywny marketing

Praktyka marketingowa jest uznawana za agresywną, jeśli w znacznym stopniu ogranicza przeciętnemu konsumentowi swobodę wyboru lub zachowanie względem produktu. Dyrektywa zawiera listę kryteriów, mających pomóc w ocenie, czy dana praktyka handlowa zawiera elementy nękania, przymusu, w tym z użyciem siły fizycznej lub bezprawnego nacisku.

„Bezprawny nacisk” oznacza „wykorzystywanie przewagi względem konsumenta w celu wywarcia na niego presji, również bez użycia siły fizycznej lub groźby jej użycia”. Bezprawny nacisk znacznie ogranicza zdolność konsumenta do podjęcia świadomej decyzji.

Bezprawny nacisk?

TAK: W sytuacji, gdy konsument jest już zadłużony u przedsiębiorcy i zalega z płatnościami, przedsiębiorca użyje bezprawnego nacisku, jeśli zaoferuje zmianę harmonogramu spłat, pod warunkiem, że konsument dokona zakupu kolejnego produktu.

NIE: Oferowanie konsumentowi zachęty, takiej jak na przykład darmowy autobus do i ze sklepu, znajdującego się poza miastem, napoje orzeźwiające podczas robienia zakupów, nie jest bezprawnym naciskiem. Możliwość podjęcia przez konsumenta świadomej decyzji, dotyczącej transakcji nie zostanie ograniczona. Na tej samej zasadzie akceptowane są promocje sprzedaży.

Dużo dymu i niewiele energii

Filip postanawia włączyć się do walki z globalnym ociepleniem i dołączyć do lokalnej spółdzielni, dostarczającej w 100% ekologiczną energię. Gdy dzwoni do swojego dostawcy gazu i elektryczności, dowiaduje się, że musi wypełnić formularz w trzech egzemplarzach, odesłać im jedną kopię, a jedną przesłać do operatora sieci. Nie są w stanie (lub nie chcą) poinformować go, kim jest operator sieci w jego regionie oraz jak można się z nim skontaktować. Pani, z którą rozmawia przez telefon, informuje go także, że przeprowadzenie zmiany zajmie 3 miesiące. Filip czuje się sfrustrowany i rezygnuje. Tyle, jeśli chodzi o dobre intencje.

Przeszkody w przeprowadzaniu zmian

Przedsiębiorcy nie mają prawa wykorzystywać uciążliwych lub niewspółmiernych barier pozaumownych, aby przeszkodzić konsumentowi w wykonaniu jego praw umownych, w tym prawa do wypowiedzenia umowy lub do rezygnacji na rzecz innego produktu lub przedsiębiorcy.

Inne przypadki : klauzula o „siatce asekuracyjnej”

Do zidentyfikowania nieuczciwych praktyk handlowych, które nie zaliczają się do praktyk określonych jako wprowadzające w błąd lub agresywne, zostały zastosowane dwa kryteria definiujące. W pierwszym rzędzie praktyka handlowa jest postrzegana jako nieuczciwa – i zakazana – jeśli spełnia dwa poniższe, łączne kryteria:

1) praktyka jest sprzeczna z wymogami staranności zawodowej. To pojęcie odpowiada kodeksowi etyki zawodowej. Przedsiębiorca powinien postępować zgodnie z uczciwymi praktykami rynkowymi i/lub ogólną zasadą dobrej wiary w zakresie swojej działalności, 2) praktyka w sposób istotny zniekształca, lub może w sposób istotny zniekształcić, zachowanie gospodarcze przeciętnego konsumenta względem produktu.

Oznacza to wykorzystanie praktyki handlowej w celu znacznego ograniczenia zdolności konsumenta do podjęcia świadomej decyzji i skłonienia go tym samym do zakupu produktu lub usługi, której inaczej by nie nabył.

 Nieuczciwe praktyki handlowe

Czym jest „nieuczciwa praktyka handlowa”? Praktyka handlowa odnosi się do działalności (takiej jak reklama i marketing) związanej z promocją, sprzedażą i dostawą produktów do konsumentów. Nieuczciwe działanie to takie, które zgodnie z określonymi kryteriami jest uważane za niedopuszczalne w odniesieniu do konsumenta.

Dlaczego potrzebna jest Dyrektywa w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych?

Dyrektywa została przyjęta w celu wzmocnienia zaufania konsumentów europejskich do transakcji transgranicznych. Z doświadczenia wynika, że obywatele byli niepewni co do ochrony swoich praw w transakcjach międzynarodowych i obawiali się robienia zakupów za granicą, nawet jeśli produkt lub usługa były tam tańsze, lepsze lub jeśli po prostu spełniały ich oczekiwania. Oznacza to, że obywatele europejscy nie korzystali z przywilejów Europejskiego Rynku Wewnętrznego.

Jakie korzyści dla konsumenta niesie Dyrektywa?

Dyrektywa w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych objaśnia, jakie są prawa konsumentów i upraszcza handel transgraniczny, zastępując istniejące rozliczne prawodawstwa i orzecznictwa krajowe jednym, wspólnym zestawem przepisów. Od czasu wprowadzenia Dyrektywy te same „złe” praktyki zostaną zakazane w całej Europie, a identyczne kryteria będą stosowane, by określić, czy dana praktyka jest nieuczciwa.

Konsumenci mogą korzystać z takiej samej ochrony przed nieuczciwymi praktykami, niezależnie czy robią zakupy w sklepie na rogu, czy też za pośrednictwem strony internetowej zarejestrowanej w innym państwie.

Uzyskanie pomocy

„Kto może mi pomóc, jeśli sądzę, że zostałem oszukany?”

Maria, mieszkanka Portugalii, odpowiedziała na reklamę, skierowaną do niej bezpośrednio za pomocą poczty, dotyczącą naturalnych kosmetyków, produkowanych na bazie roślin. W liście mowa była o tym, że stosując peeling z minerałami z Morza Martwego zaledwie przez dwa tygodnie, pozbędzie się całkowicie zmarszczek z twarzy. Francuska firma twierdziła, że jej tajemna formuła została przetestowana i zatwierdzona przez francuskie laboratorium, którego nazwa brzmiała bardzo poważnie. Maria zamówiła produkt. Jednakże po czterech tygodniach stosowania nadal miała równie dużo zmarszczek jak przedtem. Zdała sobie sprawę, że została oszukana. Sprawdziła w Internecie nazwę laboratorium i odkryła, że taki zakład nie istnieje. Próbowała dodzwonić się do firmy, by zażądać zwrotu pieniędzy, ale nikt nie podnosił słuchawki. Nie dostała też żadnej odpowiedzi na napisane e-maile.

Wreszcie sfrustrowana Maria zwróciła się o pomoc do Europejskiego Centrum Konsumenckiego (ECK) w Portugalii. Portugalskie ECK skontaktowało się z francuskim biurem sieci ECK, które zdołało dotrzeć do przedsiębiorcy i zgłosiło tę praktykę francuskim władzom, zajmującym się ochroną konsumentów. Przedsiębiorca został ukarany grzywną i zmuszony do zaprzestania stosowania praktyk wprowadzających w błąd.

Rozstrzyganie sporów

Jeśli masz wrażenie, że padłeś ofiarą nieuczciwej praktyki handlowej, nie załamuj się! Istnieje kilka możliwości uzyskania porady lub pomocy.

Krok 1. Uzyskanie porady

Pierwszy krok polega na potwierdzeniu, że Twoja skarga jest prawomocna i że rzeczywiście padłeś ofiarą nieuczciwej praktyki handlowej. Najlepiej skontaktować się z jednym z krajowych stowarzyszeń ochrony konsumentów lub jednym z ośrodków sieci ECK, by uzyskać od nich poradę.

1. Krajowe stowarzyszenia konsumenckie w Twoim kraju zazwyczaj znają nieuczciwych przedsiębiorców, działających w Twoim regionie/państwie. Mogą udzielić ci porad, dotyczących problemów krajowych.

2. Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich (ECC-Net)

Ta sieć ośrodków doradczych dla konsumentów pomaga w szczególności w rozwiązywaniu sporów międzynarodowych. Została utworzona w styczniu 2005 roku przez Komisję Europejską we współpracy z władzami krajowymi. Ośrodki zapewniają konsumentom informacje, porady i wsparcie przy składaniu skarg i rozstrzyganiu sporów.

Krok 2. Złożenie skargi

3. Jeśli Twoje stowarzyszenie konsumenckie lub ośrodek doradczy sieci ECC-Net potwierdzi, że należy złożyć skargę, poniżej podajemy link do listy właściwych władz. Twój krajowy urząd do spraw ochrony konsumentów jest uprawniony do podejmowania decyzji na temat skarg oraz do wszczynania stosownych postępowań prawnych. Na podstawie prawodawstwa krajowego władze te lub sądy nakażą zaprzestanie stosowania nieuczciwych praktyk handlowych.

Dyrektywa całkowicie zakazuje stosowania niektórych praktyk handlowych w Europie. Innymi słowy te praktyki handlowe są uznawane za nieuczciwe w każdych okolicznościach. Nie jest wymagana jakakolwiek ocena indywidualnych przypadków w stosunku do innych przepisów Dyrektywy.

By upewnić się, że przedsiębiorcy, osoby zajmujące się marketingiem oraz klienci mają jasność, co jest zabronione, powstała Czarna lista obejmująca 31 nieuczciwych praktyk.

Konsumentów z całą pewnością nurtuje następujące pytanie: „Jak mogę poznać, że dane praktyki handlowe są nieuczciwe?” Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych ułatwia udzielenie odpowiedzi na to pytanie. Pewne praktyki handlowe są ZAWSZE zabronione przez dyrektywę w całej Unii Europejskiej. To, czy inne działania są prawnie dozwolone można ustalić, stosując jasne kryteria wspólne dla całej Unii. Niniejsza część zawiera proste objaśnienia kryteriów i dostarcza wiele przykładów.

Jeśli zostałeś oszukany, nie załamuj się! Wdrożone zostały mechanizmy, które mogą pomóc Ci rozwiązać spór z przedsiębiorcą, nawet jeśli jego siedziba mieści się w innym kraju.

(źródło: http://www.isitfair.eu/index_pl.html)

468 ad

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>